Polski pracodawca planujący grafik na 2027 rok musi właśnie zmierzyć się z rzeczywistością, którą wielu wolało ignorować: Sejm odrzucił projekt zmian w Kodeksie pracy, który miał wprowadzić dodatkowe dni wolne. Dla jednych to ulga, dla innych — sygnał, że polityka kadrowa oparta na „może się zmieni” jest po prostu nieodpowiedzialna. A stawka jest konkretna: do czterech dodatkowych dni wolności pracowniczej, których w kalendarzu 2027 roku ostatecznie nie będzie. Czy jednak na pewno? Przyjrzyjmy się, co dokładnie odrzucono i dlaczego ten „nie” ma znacznie większe konsekwencje, niż sugeruje jeden głos w Sejmie.
## Wprowadzenie: kalendarz to koszt, nie tylko data
Dla prawnika gospodarczego harmonogram dni wolnych w roku to nie ciekawostka z kalendarza na lodówce. To twardy parametr budżetowy: liczba dni roboczych determinuje zdolność produkcyjną, koszty pracy w przeliczeniu na jednostkę produkcji, terminy realizacji umów, a w przypadku pracowników rozliczanych godzinowo — wysokość wynagrodzenia i składek. Dodatkowy dzień ustawowo wolny od pracy to dla przeciętnego pracodawcy nie „jeden dzień mniej”, lecz konkretny ubytek mocy przerobowej i ewentualne koszty zastępstwa.
Projekt, który Sejm odrzucił, dotyczył rozszerzenia katalogu dni ustawowo wolnych od pracy. Warto przypomnieć ramy prawne: katalog dni wolnych zawiera art. 1 ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. To akt rangi ustawowej, a więc każda zmiana wymaga zgody parlamentu. Odrzucenie projektu w Sejmie oznacza, że katalog pozostaje bez zmian — i że pracodawcy mogą finalnie planować 2027 rok według dotychczasowych reguł.
## Analiza: co dokładnie oznacza „Sejm nie zgodził się”
Dwa słowa kluczowe: ustawowo wolne od pracy oraz dni dodatkowe. Ustawowo wolne to dni, w których — co do zasady — praca jest zakazana (art. 151⁹ Kodeksu pracy), a za pracę w takim dniu pracownik nabywa prawo do dodatku 100% wynagrodzenia (art. 151¹¹ § 1 pkt 1 k.p.), chyba że pracodawca udzieli innego dnia wolnego. To nie są „prezenty” — to kosztowny przywilej ustawowy.
Drugi katalog to dodatkowe dni wolne wynikające z ustawy z 17 lipca 2024 r. o dniach wolnych od pracy, która wprowadziła m.in. dzień 24 grudnia jako dzień wolny — czyli Wigilię — począwszy od 2025 roku. Problem polega na tym, że kolejne projekty rozszerzające ten katalog uderzają w elastyczność zatrudnienia i zwiększają koszty stałe pracodawcy. Odrzucenie projektu nie tylko utrzymuje status quo, ale także sygnalizuje niepewność legislacyjną: pracodawca nie może zakładać, że „w przyszłym roku dojdzie jeszcze jeden dzień”, bo polityka legislacyjna w tym obszarze jest niestabilna.
Z punktu widzenia praktyki orzeczniczej warto przypomnieć, że Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, iż dni wolne od pracy są instytucją prawa publicznego, a ich katalog nie może być rozszerzany w drodze układów zbiorowych czy regulaminów w sposób sprzeczny z ustawą. Innymi słowy: jeśli pracodawca sam obiecał pracownikom dodatkowy dzień wolny w regulaminie wynagradzania lub umowie, to obietnica ta — jako świadczenie korzystniejsze — wiąże go na podstawie art. 9 § 1 k.p. i art. 18 § 2 k.p. Odrzucenie projektu w Sejmie nie zwalnia z realizacji zobowiązań dobrowolnie przyjętych.
## Aspekt praktyczny: co to oznacza dla przedsiębiorcy
Po pierwsze — grafik 2027. Skoro katalog dni ustawowo wolnych pozostaje bez zmian, planując produkcję i obsługę klienta na 2027 rok, należy opierać się na aktualnie obowiązujących przepisach. Nie warto „na zapas” wpisywać do kalendarza dodatkowych dni wolnych, bo to generuje koszty i dezorganizację, których nikt nie zrekompensuje.
Po drugie — wynagrodzenia i dodatki. Praca w dniu ustawowo wolnym wymaga dodatku 100% (art. 151¹¹ § 1 pkt 1 k.p.), a za pracę w niedzielę i święta — dodatku 100% (art. 151¹¹ § 1 pkt 2 k.p.). Jeśli pracodawca planuje pracę w dni wolne, musi uwzględnić te koszty w budżecie. Odrzucenie projektu nie zmienia tych zasad — zmienia jedynie liczbę dni, w których te koszty mogą wystąpić.
Po trzecie — umowy z kontrahentami. Terminy realizacji, SLA, kary umowne za opóźnienia — wszystko to powinno być liczone z uwzględnieniem rzeczywistego kalendarza dni roboczych, a nie założeń „może będzie więcej wolnego”. Warto zweryfikować klauzule siły wyższej i klauzule dotyczące dni roboczych w umowach.
Po czwarte — pracownicy zatrudnieni w niepełnym wymiarze i rozliczani godzinowo. Dla nich każdy dzień wolny to realny ubytek wynagrodzenia. Odrzucenie projektu utrzymuje status quo, ale pracodawca powinien jasno komunikować, że nie planuje dodatkowych dni wolnych — by uniknąć sporów i roszczeń opartych na błędnych oczekiwaniach.
## Konkluzja: stabilność przepisów to też wartość
Odrzucenie projektu w Sejmie to lekcja dla przedsiębiorców: nie buduj polityki kadrowej na zapowiedziach legislacyjnych. Katalog dni wolnych jest ustalony ustawowo i — dopóki nie zostanie zmieniony — obowiązuje w obecnym kształcie. Rekomendacja jest prosta: planuj grafik i budżet na podstawie obowiązujących przepisów, weryfikuj zobowiązania wobec pracowników wynikające z regulaminów i umów, i nie obiecuj w dokumentach wewnętrznych więcej, niż wynika z ustawy — bo takie obietnice wiążą na podstawie art. 9 § 1 k.p.
Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.