Dekarbonizacja traci impet. Polska i Europa wolą chronić przemysł
W ostatnich miesiącach dekarbonizacja, czyli proces zmniejszania emisji gazów cieplarnianych, zaczyna tracić na sile. To nie znaczy, że w Europie i w Polsce nie ma wciąż ambicji ekologicznych, ale coraz bardziej widoczne stają się dylematy związane z koniecznością zrównoważenia między ochroną środowiska a rozwijaniem przemysłu. Wobec wzrastających kosztów energii, surowców i nowych regulacji, przedsiębiorstwa zaczynają się zastanawiać, czy realistyczne jest dążenie do w pełni zrównoważonego rozwoju bez wpływu na konkurencyjność polskiej gospodarki.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 23 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnego systemu rynku emisji („Rozporządzenie o rynku emisji”), obowiązek ograniczania emisji obciąża przedsiębiorstwa, które emitują znaczące ilości gazów cieplarnianych. Jednocześnie jednak art. 30 ust. 1 tego rozporządzenia przewiduje możliwość rozwoju technologii wdrażanych w ramach polityki klimatycznej, co oznacza, że nie wszystkie działania są równoważne pod względem ekologicznym.
W praktyce coraz więcej przedsiębiorców odnosi się do art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o klimacie z dnia 14 marca 2023 r., który przewiduje stawki opodatkowania emisji dla różnych sektorów gospodarki. Przykładem może być sektor cementowy, który na mocy art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o klimacie obciążony jest wyższymi stawkami, co może prowadzić do wyjazdu firm do krajów, gdzie regulacje są mniej rygoryjne.
Dla przedsiębiorców znaczenie tego trendu jest ogromne. Wzrost kosztów ekologicznych może zniechęcać do inwestycji w nowe technologie, a jednocześnie zwiększać ryzyko wyjazdu działalności do krajów trzecich. Warto zatem zwrócić uwagę na dostępne mechanizmy wsparcia, takie jak fundusze unijne, a także zwiększyć presję na władze publiczne, by wdrażali polityki zrównoważonego rozwoju, które nie szkodzą konkurencyjności polskiego przemysłu.
Wnioski są jasne: dekarbonizacja musi być elastyczna, a jej koszty powinny być równomiernie rozłożone między sektory gospodarki. Przedsiębiorcy powinni zwiększać presję na władze, by wdrażali polityki, które nie szkodzą konkurencyjności, a jednocześnie dążą do ochrony środowiska. Warto również rozważyć inwestycje w technologie czyste, które w dłuższej perspektywie mogą przynieść korzyści zarówno ekologiczne, jak i gospodarcze.
Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.