Dekarbonizacja? Przestań! Polska i Europa mają lepsze plany

Dekarbonizacja? Przestań! Polska i Europa mają lepsze plany

Zmiany klimatyczne, dekarbonizacja, redukcja emisji — tematy, które przez lata były w centrum polityki środowiskowej i gospodarczej. Jednak obecnie w Polsce i całej Europie rośnie zainteresowanie innym kierunkiem: ochroną przemysłu i rozwojem gospodarczym. To nie tylko kwestia polityki, ale też prawnego i praktycznego znaczenia dla firm, które dziś muszą radzić sobie z nowymi wyzwaniami.

Prawo gospodarcze, jak i prawo środowiskowe, zaczynają się w dużej mierze łączyć. W nowelizacji ustawy o klimacie, która została wprowadzona w 2023 roku, widać wyraźne zmiany w podejściu. Ustawa została w dużej mierze ośmieszona przez opozycję, a jej konkretnych postanowień dotyczących obowiązków emisji CO₂, systemu handlu emisjami i finansowania energetyki wodorowej, pojawia się coraz więcej krytyki. Nie mówiąc już o nowelizacji ustawy o emisji i innych aktach prawnych, które wprowadzają nowe obowiązki i ograniczenia dla przedsiębiorców.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o klimacie (Dz.U. 2023 poz. 1264), każdy przedsiębiorca ma obowiązek dokonywania analizy środowiskowej i opracowywania strategii decarbonizacji. To nie jest tylko formalność — jest to obowiązek prawnie wiążący, który wiąże się z konsekwencjami w przypadku jego niezrealizowania. W praktyce oznacza to, że firma musi wnieść znaczną część swoich zasobów do realizacji działań zmniejszających emisje, co może zwiększać koszty operacyjne.

To, co widzimy w praktyce, to rosnące koszty energetyczne, ograniczenia w dostawach paliw kopalnych i niejasne ramy prawne. Przedsiębiorcy, zwłaszcza z sektora przemysłowego, zaczynają sięgać po różne rozwiązania, by uniknąć konsekwencji, które mogą wynikać z niezrealizowania obowiązków wynikających z ustawy o klimacie. W praktyce oznacza to, że firma musi nie tylko zająć się strategią decarbonizacji, ale też przygotować się na ewentualne kary administracyjne, a nawet cywilne, jak np. roszczenia ze strony klientów lub inwestorów, którzy mogą uznać, że firma nie spełnia obowiązków środowiskowych.

Wśród przedsiębiorców dominuje obawa, że obowiązki wynikające z dekarbonizacji mogą utrudnić rozwojowi gospodarczemu. W Polsce, gdzie przemysł jest fundamentem gospodarki, decyzje podejmowane na poziomie unijnym i krajowym mają ogromny wpływ na konkurencyjność. To właśnie dlatego polska administracja zaczyna coraz bardziej podkreślać, że Polska i Europa mają lepsze plany niż dekarbonizacja. To nie znaczy, że Polska wcale nie chce się angażować w działania klimatyczne, ale raczej, że chce je realizować w sposób zgodny z potrzebami gospodarki.

Dla przedsiębiorcy to oznacza, że musi rozważyć, jak zgodnie z prawem, ale i w sposób zgodny z interesami firmy, podejść do tematu dekarbonizacji. To może oznaczać np. inwestycje w nowoczesne technologie, które nie tylko zmniejszają emisje, ale też zwiększają efektywność energetyczną. Może to również oznaczać współpracę z organami administracji, by wdrożyć odpowiednie procedury i uniknąć konsekwencji prawnych.

Wnioski i rekomendacje: przedsiębiorca powinien zająć się tematem dekarbonizacji, ale w sposób racjonalny i oparty na analizie prawnego i technologicznego status quo. Warto zająć się audytami środowiskowymi, przygotować strategie zgodne z ustawą o klimacie i monitorować zmiany w przepisach. Warto też zwrócić uwagę na finansowanie z dostępnych źródeł, np. programów unijnych czy polskich dotacji.

Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.